Na prawo patrz – część 1

Postanowiłem się zmobilizować i stworzyć pierwszy wpis, poświęcony co ciekawszym rzeczom, których uczą nas na Wydziale Prawa i Administracji.

Dziś napiszę o funkcjach prawa karnego w związku ze znanym fragmentem Ojca chrzestnego.


Przedsiębiorca pogrzebowy zamknął na chwilę oczy, po czym zaczął mówić. Jego głos był spokojny – ten głos, którym posługiwał się do pocieszania osieroconych.

– Wychowałem moją córkę na sposób amerykański. Wierzę w Amerykę. Ameryka dała mi majątek. Pozostawiłem córce swobodę, ale uczyłem ją nigdy nie hańbić rodziny. Znalazła sobie chłopca, nie-Włocha. Chodziła z nim do kina. Wracała późno. Ale nigdy nie przyszedł poznać jej rodziców. Przyjmowałem to wszystko bez protestu, wina jest moja. Dwa miesiące temu zabrał ją na przejażdżkę. Miał ze sobą kolegę. Zmusili ją do picia whisky, a potem próbowali ją wykorzystać. Opierała się. Zachowała swoją cześć. Pobili ją. Jak zwierzę. Kiedy poszedłem do szpitala, miała podbite oczy. Złamany nos. Pękniętą szczękę. Trzeba ją było zdrutować. Płakała z bólu. „Ojcze, ojcze dlaczego oni to zrobili? Dlaczego mi to zrobili?” I ja płakałem.

Bonasera nie mógł dalej mówić, rozpłakał się, chociaż dotąd głos jego nie zdradzał wzruszenia. Don Corleone, jak gdyby wbrew swojej woli, uczynił gest współczucia, i Bonasera jął mówić dalej, głosem pełnym ludzkiego cierpienia:

– Dlaczego płakałem? Ona była światłem mojego życia, czułą córką. Piękną dziewczyną. Ufała ludziom, a teraz już nigdy nie będzie im ufała. Już nigdy nie będzie piękna.

Drżał, a jego woskowa twarz powlekała się złą, ciemną czerwienią.

– Poszedłem na policję, jak na dobrego Amerykanina przystało. Obaj zostali aresztowani. Przyprowadzono ich na rozprawę. Dowody były przytłaczające, więc się przyznali do winy. Sędzia skazał ich na trzy lata więzienia i zawiesił wyrok. Zwolnili ich tego samego dnia. Stałem w sali sądowej jak głupiec, a te dranie uśmiechały się do mnie.

Istnieją trzy główne funkcje prawa karnego:

  • sprawiedliwościowa – związana ze sprawiedliwą odpłatą (karą) za czyn zabroniony
  • ochronna – gwarantująca ochronę dóbr uznanych przez społeczeństwo za najważniejsze
  • gwarancyjna – gwarantująca, że nikt nie zostanie ukarany za popełnienie czynu, który nie jest zabroniony

Wyrok, jaki wydał sędzia, w większym stopniu ma związek z funkcją ochronną – choć był łaskawy dla sprawców (m.in. ze względu na ich młody wiek i niekaralność), nie zaspokoił poczucia sprawiedliwości przedsiębiorcy pogrzebowego, czemu ten daje wyraz, gdy rozmawia z donem:

– Proszę o sprawiedliwość.

Don Corleone odparł krótko:

– Sąd wymierzył ci sprawiedliwość.

Bonasera uparcie potrząsnął głową.

– Nie. Wymierzył sprawiedliwość tym młodym. Nie mnie.

Don Corleone ostatecznie zgadza się wymierzyć sprawiedliwość także i Bonaserze, zlecając jednemu ze swych podwładnych poważne pobicie młodych ludzi.

Mój podręcznik tak podsumowuje sytuację:

Przykład ten (…) ilustruje niebezpieczeństwo zastępowania państwowego wymiaru sprawiedliwości samosądami na skutek lekceważenia funkcji sprawiedliwościowej prawa karnego. (Lech Gardocki, Prawo karne)

Cytaty pochodzą z Ojca chrzestnego Mario Puzo w tłumaczeniu Bronisława Zielińskiego.

2 komentarze do “Na prawo patrz – część 1

  1. Mimic

    Ciekawe, podoba mi się styl, ale byłoby dobrze trochę więcej napisać na temat prawa, bo brakuje mi jakiegoś rozwinięcia tematu w stronę merytoryczną. Samo nagranie inspirujące 😉